woensdag 6 januari 2016

Kefir helpt je innerlijke ecosysteem in balans te krijgen of te houden.

Kefir is de basis van je interne gezondheid. Janny Leggedoor
De opname van voedingsstoffen begint in je darmen. Daardoor liggen de darmen aan de basis van een balans of disbalans in je hormoonhuishouding, een sterk of een zwak immuunsysteem, een versnelde veroudering of juist verjonging van je lichaam. Met andere woorden: Je darmen zijn de basis van je interne gezondheid. Als je darmflora gezond is kunnen ze belangrijke voedingstoffen opnemen die essentieel zijn voor je algehele gezondheid. Voor een goede spijsvertering is het belangrijk dat je voldoende ‘goede bacteriën’ in je darmen hebt, want deze bacteriën beschermen je via allerlei mechanismen tegen kwaadaardige indringers van buiten en houden je lichaam gezond. De belangrijke functies van goede bacteriën:

• Ze houden slechte bacteriën op afstand.
• Ze ondersteunen het immuunsysteem, zowel in je darmen als in het algemeen.
• Ze beschermen tegen allergieën.
• Ze verteren en absorberen bepaalde koolhydraten.

Voeding, omgeving, ziektes of geneesmiddelen, maar ook stress, vermoeidheid of overbelasting kunnen een negatieve impact hebben op de samenstelling van de darmflora. De goede bacteriën nemen af en de slechte krijgen de overhand en dat heeft invloed op je immuunsysteem. Je voelt je minder fit en bent vatbaar voor infecties. Het evenwicht van de darmflora verandert voortdurend. Met behulp van voeding kun jij je darmflora zeker verbeteren. Een handig hulpmiddel daarbij is het drinken van kefir.

Wat is Kefir?

Er zijn twee soorten kefir: waterkefir en melkkefir. Melkkefir is een gefermenteerd melkproduct ofwel een probiotische zuiveldrank gemaakt van (rauwe) melk en melkkefirkorrels. Het kan ook gemaakt worden van geiten- of schapenmelk, en zelfs van rijst- of kokosmelk. Door het fermentatieproces wordt het een heel licht alcoholische drank (0,1-0,3%). Zoals je weet raden wij melk en zuivelproducten af, maar melkkefir bevat gisten en rechtsdraaiende melkzuurbacteriën (Otles & Cagindi, 2003) die juist gezond zijn voor de darmen. Het is het licht verteerbaar en bovendien wordt lactose in het fermentatieproces afgebroken. De bacteriën zetten de lactose om in zuur, lucht en een minieme hoeveelheid alcohol. De levende culturen verbeteren de lactosevertering, ook bij mensen die lactose moeilijk verteren. Ook al wordt (eventueel rauwe/verse) melk als basis gebruikt, het eindproduct is veel gezonder. De slijmvormende werking die melk heeft verdwijnt ook bijna helemaal in de uiteindelijke melkkefirdrank.

Het bevat vitamine B1 (Thiamine), B2, B6, B12, C, D en K, net als mineralen en essentiële aminozuren, waaronder Tryptofaan (Kneifel & Mayer, 1991). Tryptofaan speelt een belangrijke rol bij de productie van serotonine, een stof die in de hersenen geassocieerd wordt met onze stemming, eetlust, slaap, emotie en seksuele activiteit. Het heeft een positief effect op stemming en depressie. Het bevat calcium wat bijdraagt aan een goede werking van spijsverteringsenzymen. Ook werkt melkkefir als een natuurlijk probioticum. Melkkefir wordt ook wel ‘yoghurtplantje’ genoemd, maar melkkefir heeft niets met yoghurt of een plant te maken. Kefir is wel dikker dan melk. Kefir draagt bij aan een goede balans van bacteriën in de darmen, en voedsel wordt beter opgenomen. Het helpt je innerlijke ecosysteem in balans te krijgen of te houden.

Waterkefir is een gezonde, frisse en lichtbruisende drank die ook veel vitamines, mineralen, essentiële aminozuren en probiotica bevat. De basis voor deze drank is water met daarbij waterkefirkorrels, wat zuur zoals citroen, wat gedroogde vruchten of iets van suikers. Na het fermentatieproces zullen er alleen nog restsuikers inzitten, maar je kunt ook alleen gedroogde vruchten gebruiken. De kefir voedt zich door de suikers en de citroen die aan het water toevoegt. Na het fermentatieproces van ongeveer 48 uur heb je een licht tintelende drank. Waterkefir bevat ook rechtsdraaiende melkzuurbacteriën en gisten, en ook de vele vitaminen, mineralen en essentiële aminozuren. Waterkefir bevat een zeer kleine hoeveelheid alcohol door het fermentatieproces, dat is meestal niet meer dan 0,2%. Waterkefir kun je zelfs gebruiken als gezichtsmasker of lotion, het heeft namelijk een weldadige werking op zowel een vette als een droge huid.

Wat betreft voordelen voor de gezondheid maakt het niet uit of je kiest voor melkkefir of waterkefir.

Resultaten uit onderzoek

Uit onderzoek blijkt verder dat kefir helpt om de verstoorde darmbalans weer in balans te krijgen, bijvoorbeeld na een antibioticakuur (Rodrigues et al., 2005). Ook blijkt uit verschillende onderzoeken dat kefir een gunstige werking heeft op diarree als gevolg van het gebruik van antibiotica (Merenstein D, Foster J et al., 2009).

Kefir kan mogelijk bloeddruk- en cholesterol verlagend werken, aldus onderzoek in 2004 (Maeda et al.)

Het drinken van kefir is ook zeer geschikt bij een detox, om de ontgiftende werking (Belen, 2005).

Onderzoek in Canada (Vohra S, Kemper K et al., 2006) spreekt van toenemend bewijs dat het gebruik van probiotica helpt bij het behandelen en voorkomen van gastro-intestinale ziektes als prikkelbaar darmsyndroom, ziekte van Crohn.

Kefir heeft antibacteriële en schimmelwerende eigenschappen (Cevikbas A, Yemni E et al., 1994).

Kefir in oude culturen

Waterkefir komt van oorsprong vermoedelijk uit Mexico. En melkkefir waarschijnlijk uit de Kaukasus een berggebied op de uiterste zuidoostelijke grens van Europa en het westen van Azië. De Osseten die hier leefden stonden bekend om hun vitaliteit, ouderdom en gezondheid. Dit zou, volgens de verhalen, mede komen door het gebruik van kefir. Dit gebied staat bekend om het hoge aantal van gezonde honderdjarigen. Daarom wordt kefir ook wel eens ‘de drank der honderdjarigen’ genoemd.
In de jaren 70 was kefir ook al een grote rage en hadden veel mensen een pot kefir op het aanrecht staan.

Nadelen van kefir?

Om het immuunsysteem op de lange termijn te stimuleren zou je probioticum of kefir ook langere tijd moeten gebruiken. Kefir wordt, voor de zekerheid, afgeraden voor vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven. Mensen met een sterk verzwakt immuunsysteem, bijvoorbeeld door ziekte, kunnen voor gebruik beter eerst overleggen met de behandelend arts. Zoals gezegd wordt lactose in het fermentatieproces afgebroken. Veel mensen die gevoelig zijn voor lactose reageren wel goed op melkkefir. Uit onderzoek in 2003 (Hertzler SR, Clancy SM The Ohio State University, Columbus) bleek zelfs dat melkkefir een positief effect heeft op de lactose tolerantie bij volwassenen met een intolerantie en zo juist de intolerantie kan verbeteren. Natuurlijk is ieder systeem anders, reageer je niet goed op melkkefir, dan kun je altijd kiezen voor waterkefir.

Let er ook op dat veel gefermenteerde zuivelproducten die je in de winkel kunt kopen maar vier tot vijf uur zijn gefermenteerd, terwijl je een zuivelproduct minimaal vierentwintig uur moet laten fermenteren om vrijwel alle lactose te elimineren. Waterkefir is niet geschikt voor diabetici in verband met de suikerresten. Kies in dat geval liever voor melkkefir.

Hoe maak je kefir zelf?

Zowel melkkefir als waterkefir zijn heel gemakkelijk zelf te maken. Kies wel voor een goede kwaliteit kefir en gebruik liefst biologische producten die je toevoegt, omdat kefir heel gevoelig is voor verontreiniging en er een kans is dat de kefir hierdoor minder actief wordt. Voor melkkefir gebruik je 1-2 eetlepels melkkefirkorrels en 2 kopjes biologische rauwe melk (of geiten-, schapen-, kokos- of rijstmelk). Doe dit in een glazen pot en sluit de pot af. Zet de pot 12-36 uur in een kastje, maar niet in de ijskast. Als het klaar is zeef je de kefir uit de drank (hiervoor gebruik je geen metalen zeef, maar plastic). Roer de kefir voorzichtig door de zeef met een houten lepel of rubberen spatel tot je alleen de korrels over hebt in de zeef. Deze korrels kun je opnieuw in een glazen pot doen met melk erbij en zo van voren af aan beginnen.

Waterkefir maak je met 1 liter bronwater of gefilterd water en ongeveer 90 gram kefirkorrels. Gebruik ongeveer 30 tot 50 gram gedroogde vruchten zoals vijgen of gedroogde abrikozen) en/of een zoetstof als ahornsiroop. Als je alleen gedroogde vruchten gebruikt neem dan bijvoorbeeld 6 vijgen voor 1 liter bronwater. Voeg een halve tot een hele citroen toe, doormidden gesneden met de schil. Schil de citroen wel als deze niet biologisch is. Doe alle ingrediënten in een glazen (weck)pot, sluit deze af en zet hem op een lichte plaats, zoals de vensterbank, maar niet direct in de zon. Laat dit ongeveer twee dagen staan. Haal daarna de gedroogde vruchten uit de drank, knijp de citroen uit boven een plastic zeef (in ieder geval geen metaal) in een glazen fles of pot en daarna giet je de rest van de kefirdrank door de zeef. Dit mengt zich met het citroensap. Bewaar de drinkbare kefir in de koelkast. De kefirkorrels in de zeef kun je afspoelen en meteen weer gebruiken voor een nieuwe bereiding.

Voeg bijvoorbeeld wat nootjes, zaden, kaneel en citroensap toe aan een glas of bakje kefir of wat rauwe cacaonibs en kokossnippers, en je hebt een heerlijk ontbijt of tussendoortje. Je kunt kefir ook als basis gebruiken voor een groene smoothie.